Sjólys: 



 GUSTAV
 OBER

Žann 27. október 1910 hélt gufutogarinn GUSTAV OBER frá útgeršarfélaginu Bolte & Steenken undir stjórn hins žrjátíuogsex ára gamla skipstjóra Gerds Folkers von Hülsen meš tólf manna áhöfn út úr mynni Weser-fljóts til aš fara á veišar viš Ísland. Eftir viškomu í Aberdeen tók skipiš stefnu á Ísland.

Žann 29. nóvember 1910 reiš Helgi bóndi Žórarinsson í Žykkvabę heiman frá sér nišur á Žykkvabęjarfjöru, 18 km leiš. Žar varš fyrir honum lík sem var meš žżska peninga í vasanum. Hér höfšu einnig rekiš á land tveir sjóhattar og kista meš 12 koníaksflöskum. Hann flutti líkiš til kirkju á Prestbakka, 23 km frá fundarstašnum.




Žann 1. desember reiš Helgi aftur á fjöru og leitaši austur eftir henni. Hann fann kašalspotta, bláan dúk, buxur, bjarghring meš áletruninni GUSTAV OBER og bát sem rekiš hafši aš landi, í honum var skonrok, bátsáttaviti og skipsdagbókin úr GUSTAV OBER. Síšasta fęrsla í hana var dagsett 24. nóvember 1910.

Sżslumanni var strax gert višvart um fundinn. Leitarflokkur žriggja bęnda frá Hörgslandi og tveggja frá Fossi, 21 km frá strandstašnum, lagši upp ríšandi 3. desember til aš leita á hinni 25 km löngu strandlengju - án nokkurs árangurs.

Mašurinn sem fannst drukknašur žann 29. nóvember var jaršsettur nafnlaus aš Prestbakka 4. desember. Af giftingarhring hans og úri meš áletruninni „Nordstern“ Deutsche Hochseefischerei tókst síšar aš aš bera kennsl á aš líkiš var af von Hülsen skipstjóra.

Žann 14. desember fannst drukknašur mašur á Hörgsdalsfjöru sem einnig var grafinn nafnlaus á Prestbakka. Af giftingarhring hans varš rášiš aš hann var R. Möller matsveinn. Žann 18. janúar fannst aftur mašur á Hörgsdalsfjöru, P. Meyer háseti, tuttuguogžriggja ára gamall. Hann var einnig jaršašur án nafns í fyrstu. Hringur meš žżskum ríkiserni gaf honum nafn sitt á nż žar eš atvinnumišlari sjómanna í Bremerhaven mundi eftir hringnum.

Loks fannst 13. mars líkiš af hinum nítján ára gamla ašstošarmanni í vél, H. Koppelmeyer, rekiš viš Hvalsíki. Strax uršu borin kennsl á hann og hann var fęršur inn meš nafni á útfarardaginn, žann 23. mars, í kirkjubók Prestbakkakirkju.







Minningarathöfn fór fram viš allar útfarirnar.

Žżska ręšismannsskrifstofan í Reykjavík hafši fengiš žessa sorgarfrétt frá íslenskum yfirvöldum um leiš og báturinn og skipsdagbókin fundust. Ręšismašurinn sendi símskeyti til útgeršarfélagsins og skrifaši stjórnarrášinu í Berlín. Žaš lét borgarstjórnina í Bremen vita sem á hinn bóginn kom fréttinni til Rannsóknarstofnunar sjóslysa í Bremerhaven.

Persónulegir munir hinna látnu voru afhentir žżsku ręšismannsskrifstofunni sem sendi žá til stjórnarrášsins og žašan fóru žeir til borgarstjórnarinnar í Bremen sem loks hvatti Rannsóknarstofnun sjóslysa til aš hefjast handa.

Ekkja von Hülsens fékk persónulega muni manns síns žann 11. apríl 1904 Ekkja Möllers varš aš bíša til 3. júlí vegna žess aš fyrst varš aš hafa samband viš sveitarstjórnina í Leer žví ekkjan hafši flust ásamt börnum sínum til foreldra hennar í Ostfriesland.

Hringurinn meš stríšserninum kom ekki ašeins til kasta Rannsóknarstofnunar sjóslysa í Bremerhaven heldur einnig lögregluyfirvalda í Bremen, Innsbruck og München. Loks fékk amma Meyers háseta í München hringinn. Hún varš reyndar aš skuldbinda sig til aš afhenda hringinn ef nákomnari erfingi skyti upp kollinum.

Žżski ręšismašurinn sendi stjórnarrášinu skipsdagbókina 31. janúar 1911. Mešan fjallaš var um máliš í Rannsóknarstofnun sjóslysa var hún margsinnis send fram og aftur milli yfirvalda í Bremen, Rannsóknarstofnunarinnar í Bremerhaven og útgeršarfélagsins og telst núna vera glötuš. Žar eš skżrsla Rannsóknarstofnunarinnar um GUSTAV OBER var ekki gefin út og skjöl Rannsóknarstofnunarinnar brunnu 1944 er ekki lengur hęgt aš rekja hver hinn opinberi úrskuršur um skipstapann var.

Vitaš er hins vegar aš žeir hlutir sem rak á land á Íslandi boru bošnir upp opinberlega á Íslandi. Žannig fengust 29 krónur fyrir bátinn og 20 krónur fyrir áttavitann. Žessar upphęšir gengu upp í kostnašinn viš aš bjarga líkunum, útfarirnar, leitarleišangurinn og opinber gjöld. Reikningurinn var sendur útgeršarfélaginu til aš žaš borgaši mismuninn.Vegna žess aš žaš orš fór af útgeršarfélögunum aš greišslustaša žeirra vęri slęm greiddi hins vegar ríkiš mjög oft muninn til ríkissjóšs Dana sem fyrir milligöngu stjórnvalda í Reykjavík bęttu bęndum upp útlagšan kostnaš.


Höfundur: Hilda Peters



fyrri síša Kort nęsta síša