Sjólys: 



Úrkurður sjóréttar
vegna
KARLSBURG-Slyssins

Dómsorš:
Klukkan 08.30 aš morgni žann 8. febrúar 1951 strandaši gufutogarinn KARLSBURG á Karlsklippen (Eldeyjarboša?) viš Reykjanes á leišinni frá fiskislóšinni vestan viš Mehlsack (žżskt sjómiš, lega óviss) til mišanna viš Westermanns (Vestmannaeyjar); skyggni var gott, 2 vindstig af noršvestri. Eftir aš skipiš hafši losnaš um hálftíuleytiš sökk žaš í grennd viš strandstašinn, á aš giska 63° 47,9“ nl. br. og 22° 46,2“ vl. l.

Orsök slyssins má rekja til žess aš stjórn skipsins var algjörlega í molum.

Greinargerš:
Žann 7. febrúar, um klukkan 02.00, höfšu veišarfęrin oršiš óklár í 8 vindstiga hvassvišri. Viš tilraun til aš gera toghlerana klára slóst annar af verulegu afli í hęgri vanga S., 1. stżrimanns. Stżrimašurinn féll viš og sló höfšinu í žilfariš. Žar lá hann mešvitundarlaus stutta stund. Um žrjúleytiš, žegar S. stżrimašur tók viš vaktinni í einn og hálfan tíma, sagši hann skipstjóranum aš sá mikli höfušverkur sem hann hafši veriš meš ášur vęri horfinn. Hann minntist hins vegar ekkert á žaš aš hann fann enn fyrir dofa í höfši.

Um hálftólfleytiš 7. febrúar tók S. viš vaktinni. Skipstjórinn, sem stašiš hafši lengi nęr óslitiš í brúnni og auk žess vakaš alla síšustu nótt, fór í koju um mišnęttiš. Hann kom snöggvast upp í brú og gaf klukkan 04.05 žau fyrirmęli aš siglt skyldi fyrir Reykjanes til veiša viš Vestmannaeyjar.

Stżrimašurinn mišaši nú út loftskeytasendinn í Keflavík. Žetta var eldri loftskeytasendir til aš miša út stefnu skipa en var ennžá merktur á kortiš hans. Hann ákvaršaši stašinn sem hann taldi sig hafa lagt upp frá og mišaši viš hann er hann sigldi áfram. Eftir aš S. hafši mišaš út sendinn komst hann reyndar aš raun um aš hann hlaut aš vera 1,5 sjómílu noršar mišaš viš žá stefnu sem hann hafši tekiš. Samtímis gat hann séš legu strandarinnar í kíkinum.


Eins mátti allan tímann sjá ašalljósiš á Reykjanesvita en hlíšarljósiš sást ekki. Stżrimašurinn fylgdist meš dżptarmęlinum til žess aš kanna hvort hann kęmi inn á 100 m dżpi eša 170 m dżpi. Hvorug dżptin var stašfest. Mešan á žessu stóš gaf rórmašurinn margsinnis til kynna aš skipiš léti illa aš stjórn og sveigši hvaš eftir annaš allt aš 10° á annaš hvort boršiš. Um leiš sást ašalljósiš á Reykjanesi einnig sem snöggvast á stjórnborša.





Um hálfníuleytiš tilkynnti varšmašurinn allt í einu um grunsamlega ólgu á sjónum. Ášur en lagt yrši eitthvert mat á žessa athugun sigldi skipiš á fullri ferš upp á Karlsklippen (Eldeyjarboša?) Skipstjórinn vaknaši viš áreksturinn og hljóp žegar í staš upp í brú. Stżrimašurinn hafši gefiš skipun um aš vélin skyldi sett á „fulla ferš aftur á bak“. Í hęš viš vantinn á stjórnboršshliš gnęfši klettur upp úr sjónum og klettaveggirnir á ströndinni voru í u.ž.b. 30 m fjarlęgš.

Žar eš lega skipsins var mjög višsjárverš gaf skipstjórinn skipun um aš fara í björgunarvesti, gera bátana klára og gera strandstöšvum višvart. Vegna žeirra miklu hnykkja sem fóru um skipiš mešan vél og stżri var baš skipstjóri loks um aš vélin yrši stöšvuš. Hann gaf loftskeytamanninum skipun um aš kveikja á neyšarblysum og żtti sjálfur á gufuflautuna.


Um klukkan 09.35 tók S. loftskeytamašur eftir žví aš skipiš mjakašist nišur af klettunum. Hann hafši žví nęst žegar í staš stillt vélsímann upp á eigin spżtur á „fulla ferš aftur á bak“ til aš losna út úr hinum hęttulega brimgarši. Jafnskjótt tók skipstjórinn eftir žví aš skipiš tók á sig mikinn sjó og lá háskalega djúpt í sjónum aš framan. Í vélarúminu voru sogdęlan, gufudęlan og neyšarlensibúnašurinn í gangi. Fyrsti vélstjóri hafši á tilfinningunni aš sjór kęmi einnig inn undir katlinum. Eftir stutta stund tilkynnti hann aš ekki vęri lengur hęgt aš vera í kyndiklefanum eša vélarúminu. Á fáeinum mínútum hafši sjórinn stigiš frá gólfplötunum upp í hnéhęš. Skipstjórinn gaf skipun um aš fara í bátana og halda žeim fríum frá skipinu. Gufutogarinn sökk 10 mínútum seinna, um klukkan 10.10.

Sök skipstjórans vóg án vafa mjög žungt. Honum var einkum gefin aš sök sú stašreynd aš hann hafši, í trássi viš žaš sem skyldan bauš honum, yfirgefiš vaktina án žess aš stinga út leišina af öryggi og ekki gert nęgar rášstafanir til žess aš hann yrši vakinn á nż jafnskjótt og skip hans nálgašist leišina fyrir Reykjanes..

Hvaš S. stżrimann varšar var ljóst aš hann ber beinlínis ábyrgš á öllum žeim hlutum sem orsökušu skipstapann. Mistök hans í siglingafręšilegu tilliti vógu svo gríšarlega žungt aš svipta hefši átt hann, í grundvallaratrišum án nokkurrar umhugsunar, hęfnisvottorši sínu sem skipstjóri og stżrimašur. Í žessu tilviki var žó ljóst aš S. hafši, rúmum sólarhring ášur en hann tók viš vaktinni, oršiš fyrir vinnuslysi sem orsakaši í mešallagi mikinn heilahristing.

Samkvęmt vottorši hlutašeigandi lęknis var ekki hęgt aš útiloka žann möguleika aš S. hefši um tíma, eftir aš slysiš varš, ekki veriš fyllilega višbragšshęfur andlega. Žęr rášstafanir sem gripiš var til eftir slysiš voru framkvęmdar af alúš og festu.


Höfundur: Ingo Heidbrink


fyrri síša Kort nęsta síša